Twoja własna mapa myśli

Każdy z nas ma swoje przyzwyczajenia, jeśli chodzi o uczenie się, a zwłaszcza robienie notatek. Czasem jednak zwykłe metody okazują się niewystarczające lub zwyczajnie nie są efektywne. Wraz z rozwojem psychologii, powstało wiele narzędzi wspomagających mózg ludzki w przyswajaniu informacji. Wśród tych technik znajdują się również metody sporządzania notatek, a jedną nich jest tworzenie map myśli.

Skąd ten pomysł?

Jak zwykle, korzeni nowoczesnej nauki należy szukać w starożytności. Już jeden z uczniów Sokratesa wykorzystywał technikę podobną do mapy myśli, by odtworzyć system idei swojego wielkiego nauczyciela. Jednak za udoskonalenie i rozpowszechnienie mapy, jako techniki uczenia się odpowiedzialny jest Tony Buzan. Ten brytyjski naukowiec opatentował swoją metodę tworzenia map myśli i stworzył komputerowe narzędzia pomagające w opanowaniu tej techniki i przyjaznym zastosowaniu jej w codziennym życiu.
Buzan określa mapy myśli, jako genialny sposób na sporządzanie notatek, który w ogromnym stopniu wspomaga proces uczenia się, trenuje pamięć i zwiększa skuteczność nauki. W tym co mówi zawarta jest jednak spora dawka marketingu. Nie należy więc ślepo wierzyć w magiczną skuteczność narzędzi Buzana. Z drugiej strony, te nieliczne badania, które odnoszą się do skuteczności map myśli w procesie uczenia się potwierdzają, że w pewnym stopniu poprawiają one efektywność zapamiętywania materiału u badanych.

Co to jest i jak to działa?

Mapa myśli, jak wiele znanych mnemotechnik, bazuje na prostej prawdzie, że im więcej zmysłów i obszarów mózgu zostanie zaangażowane w proces zapamiętywania, tym będzie on skuteczniejszy. By uczenie się było szybsze, mapa myśli wykorzystuje kolory, symbole, kształty i rozmiary, tworząc prawie trójwymiarowy schemat ilustrujący zapamiętywany materiał.

Standardowa mapa myśli to schemat wszelkich informacji związanych z jednym głównym tematem. Temat ten przedstawiony jest na samym środku kartki i wyróżniony kolorem, bądź kształtem. W miarę jak gromadzimy nowe informacje dotyczące głównej idei, zaczynamy dorysowywać rozchodzące się od środka gałęzie, strzałki i punkty symbolizujące ważne dane. Te z kolei rozgałęziają się i oddalają od centralnego punktu, gdy dopisujemy kolejne, coraz mniej ważne fakty.

Mapa myśli, jest więc czymś na kształt drzewa, w którym pniem jest główna idea, a gałęziami idee poboczne. Im dalej od pnia, tym gałęzie są mniejsze i mniej ważne. W każdym momencie możemy też dodać kolejne odgałęzienia, nie psując całego schematu. Tym właśnie mapy myśli różnią się od zwykłych notatek – nie są przedstawieniem linearnym, ale systemowym, dlatego bardzo łatwo je modyfikować i można dzięki nim o wiele łatwiej zrozumieć bardziej ogólne znaczenie tekstu.

Jak zmapować własne myśli?

Oprócz ściągnięcia z Internetu darmowego oprogramowanie do tworzenia map myśli, można także zastosować nieco bardziej tradycyjne podejście. By tworzyć przyjazne i skuteczne mapy myśli należy pamiętać o kilku ważnych wskazówkach:

  • Staraj się używać pojedynczych słów lub prostych zdań – nie przepisuj określeń z tekstów i nie notuj sformułowań, które usłyszysz od nauczyciela czy wykładowcy. Używaj własnych określeń – poza zwykłym znaczeniem, zawierają one bowiem twój prywatny kontekst i wywołują skojarzenia, przez co stają się łatwiejsze do zapamiętania. Poza tym, nadmiar słów zaśmieca tylko przestrzeń.
  • Wykorzystuj kolory do rozróżnienia myśli – wyraźna klasyfikacja za pomocą kolorów pozwoli ci za jednym spojrzeniem na mapę rozpoznać to, czego potrzebujesz. Kolory pomogą ci dostrzec sposób, w jaki cały temat jest zorganizowany i jakie są jego główne działy, a także ułatwią zapamiętanie struktury mapy.
  • Wykorzystaj symbole i obrazy – prócz słów umieszczaj na mapie rysunki albo zdjęcia, które kojarzą ci się z danym zagadnieniem. To również jedna z technik wspomagających uczenie się.
  • Rysuj wzajemne powiązania – rozmaite części schematu mogą łączyć się w nieoczekiwany sposób. Graficzne przedstawienie tych połączeń pomoże ci lepiej zrozumieć znaczenie całości. Ponadto, im więcej połączeń, tym kodowanie informacji w pamięci jest bardziej efektywne.

Mapy myśli mogą się wydawać czasochłonnym i niekoniecznie przekonywającym sposobem sporządzania notatek. Rzeczywiście, wymagają trochę innego rodzaju wysiłku niż zwykłe techniki uczenia się, ale właśnie to czyni je bardziej efektywnymi. Im więcej czasu spędzimy na krytycznym myśleniu i rozważaniu w jaki sposób najlepiej umieścić jakąś informację na naszej mapie, tym szybciej zagnieździ się ona w naszej pamięci. Poza tym, gdy już sporządzimy mapę, wystarczy nam rzucić na nią okiem, by się błyskawicznie odświeżyła w naszej świadomości. Mapy myśli nie tylko pomagają nam zapamiętywać, ale także odkrywają przed nami strukturę tematu, który zgłębiamy i znaczenie poszczególnych informacji z nim związanych. Dlatego też są skutecznym narzędziem zarówno w procesie uczenia się, jak i w planowaniu i opracowywaniu strategii.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *